nnzm logo

Drętwienie i mrowienie w stopach – co może oznaczać?

Uczucie mrowienia lub drętwienia stóp to dolegliwość, z którą zetknął się praktycznie każdy. Często objawy te są krótkotrwałe i przemijające – np. gdy długo siedzisz, zakładasz nogę na nogę lub śpisz w niewygodnej pozycji. Dowiedz się, w jakich przypadkach mrowienie palców, stóp i nóg jest powodem do niepokoju i co może oznaczać.

Spis treści:

Czym jest uczucie mrowienia i drętwienia?

Mrowienie i drętwienie nóg to odczucia zaliczane do tzw. parestezji – nieprawidłowych wrażeń czuciowych. Drętwienie oznacza częściową utratę czucia w stopie, podczas gdy mrowienie najczęściej odczuwane jest jako „przebiegający prąd” lub delikatne „szczypanie”. Często symptomy te występują równocześnie. Mogą pojawiać się samoistnie lub w odpowiedzi np. na ucisk.

Objawy te mogą mieć charakter przemijający lub przewlekły, a ich nasilenie i lokalizacja często wskazują na potencjalne przyczyny [1][2].

Mrowienie w stopach i objawy towarzyszące - kiedy udać się do lekarza?

Uczucie drętwienia i mrowienia w stopach może występować pojedynczo lub w połączeniu z innymi objawami. Warto zwrócić uwagę na [1][3]:

  • oziębienie stóp i ciągłe uczucie zimna;
  • skurcze mięśni i osłabienie ich siły;
  • zmiany troficzne skóry nóg, np. zanik owłosienia, suche owrzodzenia, pękająca skóra, zmiany płytki paznokciowej;
  • brak odczuwania bólu lub utrzymujący się ból, czasami promieniujący do łydek, ud lub pośladków;
  • stwardnienie i zesztywnienie mięśni po wysiłku w obrębie kończyn dolnych;
  • zaburzenia gojenia się ran, skłonność do zakażeń.

Jeśli parestezje przemijają i są spowodowane np. przebywaniem w niewygodnej pozycji czy zbyt dużym uciskiem, nie wymagają pilnej diagnostyki. Jeśli jednak drętwienie i mrowienie stóp jest przewlekłe, nasilone lub towarzyszą mu powyższe symptomy – nie należy ich lekceważyć. [1][3].

Najczęstsze przyczyny mrowienia w nogach i stopach

Drętwienie i mrowienie w stopach może mieć różne przyczyny, które często zależą od mechanizmu powstawania objawów.

Czasami są to dolegliwości przemijające i łagodne. Jedną z częstszych przyczyn ucisk na nerw lub naczyń krwionośnych podczas siedzenia, spania w niewygodnej pozycji lub długotrwałego stania. W takich sytuacjach objawy zwykle ustępują po zmianie pozycji, lekkim ruchu czy masażu. Inną przyczyną mogą być niedobory witamin i składników mineralnych – brak witamin z grupy B, przede wszystkim B6 czy witaminy B12 oraz niedobór elektrolitów, w tym magnezu, wapnia lub potasu. W tym zaś przypadku wystarczy zadbać o ich odpowiednią podaż.

Zaburzenia układu nerwowego i inne przyczyny mrowienia stóp

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych to stan, w którym ograniczony jest przepływ krwi w tętnicach nóg, najczęściej spowodowany miażdżycą.

Objawia się mrowieniem, drętwieniem i bólem nóg, szczególnie podczas chodzenia, który ustępuje po odpoczynku. w zaawansowanych przypadkach ból utrzymuje się w spoczynku, a na stopach pojawiają się zmiany troficzne. Charakterystyczne jest także oziębienie stóp czy kurcze mięśni [3].

Zespół niespokojnych nóg

Zespół niespokojnych nóg to przewlekłe zaburzenie ruchowe, które najczęściej objawia się potrzebą poruszania nogami połączoną z nieprzyjemnymi doznaniami czuciowymi, w tym właśnie mrowieniem, drętwieniem czy cierpnięciem stóp.

Objawy nasilają się w spoczynku, zwłaszcza wieczorem i w nocy, a poruszanie nogami lub ich masowanie przynosi tymczasową ulgę. W czasie snu większość osób wykonuje okresowe ruchy nóg – stąd nazwa tej przypadłości. Niestety konsekwencją jest fragmentacja snu i co za tym idzie – przewlekłe zmęczenie. Przyczyny mogą być idiopatyczne, często dziedziczne lub wtórne – spowodowane niedoborem minerałów, problemami z nerkami, niektórymi lekami czy używkami. Objawy typowe dla zespołu niespokojnych nóg mogą również sugerować rozwój przewlekłej niewydolności żylnej. W przebiegu PNŻ dolegliwości czuciowe występują relatywnie często jako następstwo zaburzeń krążenia żylnego.[5].

Przewlekła niewydolność żylna

Przewlekła niewydolność żylna to powszechne schorzenie, najczęściej dotykające kobiety i osoby starsze. Głównym mechanizmem choroby jest nadciśnienie żylne, które powoduje niewydolność zastawek, refluks i przewlekły stan zapalny ściany naczyń.

Jej objawy obejmują teleangiektazje, żylaki, obrzęki, przebarwienia skóry i owrzodzenia podudzi, którym niekiedy towarzyszą im parestezje, podobnie jak w zespole niespokojnych nóg. W zaawansowanych przypadkach dolegliwości mogą prowadzić do znacznego upośledzenia sprawności. Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne, wiek, płeć żeńską, siedzący tryb życia, ciążę, otyłość, zaparcia oraz wady stóp [6].

Diagnostyka i leczenie parestezji

Diagnostyka parestezji polega na starannym wywiadzie i badaniu przedmiotowym oraz (w razie potrzeby) badaniach dodatkowych.

Lekarz najpierw zbiera szczegółowe informacje dotyczące rodzaju objawów, ich lokalizacji, nasilenia, okoliczności pojawiania się oraz objawów towarzyszących, które mogą wskazywać na przyczynę – np. przewlekłą niewydolność żylną. Ważne są także informacje o przebytych urazach, zabiegach oraz występowaniu podobnych dolegliwości w rodzinie pacjenta. W badaniu fizykalnym oceniane są zaburzenia czucia powierzchniowego i głębokiego. Zwykle stosuje się [2][4]:

  • testy dotykowe (wacikiem lub patyczkiem),
  • czucia bólu (ostry przedmiot),
  • temperatury (probówki z zimną i ciepłą wodą),
  • czucia wibracji (kamerton).

Lekarz dokonuje symetrycznej oceny po obu stronach ciała. Na podstawie obrazu klinicznego lekarz może wskazać miejsce uszkodzenia nerwów. W razie potrzeby może zlecić badania obrazowe, elektrofizjologiczne (ENG, czuciowe potencjały wywołane) oraz laboratoryjne, np. ocena elektrolitów.

Leczenie mrowienia i drętwienia stóp

Leczenie parestezji zawsze zależy od przyczyny, ponieważ sama dolegliwość jest objawem, a nie chorobą samą w sobie. Podejście terapeutyczne zależy więc od schorzenia podstawowego, które powoduje zaburzenia czucia.

Najczęściej zadawane pytania:

1. Kiedy mrowienie w stopach może mieć związek z cukrzycą?

Tak, parestezje mogą mieć związek z cukrzycą. Są one często wczesnym objawem polineuropatii cukrzycowej – uszkodzenia nerwów obwodowych spowodowanego przewlekle podwyższonym poziomem glukozy we krwi. Objawy obejmują drętwienie, mrowienie, uczucie „prądów” lub pieczenie, najczęściej w stopach i dłoniach, czasem także w kończynach górnych. U osób z cukrzycą parestezje mogą współistnieć z bólem neuropatycznym, osłabieniem siły mięśniowej oraz zaburzeniami czucia głębokiego, a w zaawansowanych przypadkach zwiększają ryzyko urazów i trudno gojących się ran. W łagodzeniu objawów pomaga kontrola poziomu glukozy, leczenie polineuropatii oraz profilaktyka powikłań [3][4].

2. Czy na mrowienie i drętwienie nóg pomocna jest suplementacja?

Suplementacja może być pomocna przy parestezjach, ale zawsze zależy od przyczyny ich występowania. W przypadku, gdy powodem mrowienie i drętwienie kończyn spowodowane jest niedoborem witamin i minerałów (np. witamin z grupy B i elektrolitów) lekarz może zarekomendować dodatkową suplementację w celu ich uzupełnienia. Należy jednak pamiętać, że suplementy nie zastępują leczenia choroby podstawowej, a składniki odżywcze powinna dostarczać odpowiednio zbilansowana dieta [1][4].

Bibliografia:

[1] Wiercińska M., Drętwienie rąk - przyczyny, Medycyna Praktyczna, 2024: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/348692,dretwienie-rak-przyczyny [Dostęp online: 04.12.2025]

[2] Bodzioch M., Czucie, zaburzenia, Medycyna Praktyczna, 2025: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.I.1.9 [Dostęp online: 04.12.2025]

[3] Ludwikowska K., Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych: przyczyny, objawy i leczenie, Medycyna Praktyczna, 2022: https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/choroby/163502,przewlekle-niedokrwienie-konczyn-dolnych [Dostęp online: 04.12.2025]

[4] Wiercińska M., Zaburzenia czucia powierzchniowego i głębokiego, parestezje: przyczyny, objawy i leczenie, Medycyna Praktyczna, 2022: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/151440,zaburzenia-czucia-powierzchniowego-glebokiego-i-wibracji [Dostęp online: 04.12.2025]

[5] Wichniak A., Zespół niespokojnych nóg, Medycyna Praktyczna, 2014: https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/bezsennosc/71278,zespol-niespokojnych-nog#goog_rewarded [Dostęp online: 04.12.2025]

[6] Zubilewicz, R., Jaroszyński, A., Przewlekła choroba żylna. In Forum Medycyny Rodzinnej (2015), Vol. 9, No. 5, pp. 400-404

share icon
icon icon